Murti nimaam gunteediyo
Baran gogol-dhiggeedoo
Gonda degi aqoonoo
Garab-daar lahayn baa
Gawl-gawla hadalkoo
Kolba dhinac garoocdee
Sida Webi Ganaanoo
Cirka godollo maaloo
Biyihii ku gaaxdiyo
Gebiyadii ku soo degey
Ku darsaday gufaaciyo
Guullaama diriroo
Geli jabay habeenkii
Kolba gacan ma soo rogay
Qudhaciyo galoolkii
Gunta xididka maw jaray

Abwaan hadraawi iyo maansadii hablaha geeska afrika

Mar kale ayuu cadeeyey in maansadiisu tahay bedweyn aan gudhayn oo hadba degel cusub doojinaysa iyadoo dhawaanan la hadal hayey inuu abwaanku wadada u banaynayo da yarta oo kacaysa ee dariiqa fanka soo higsanaysa hadana murtida hadraawi maaha mid laga dhergayo iyo mid laga xiiso goynayo toona waqti kasta iyo waayo kasta oo la joogana waa mid la talaabsanaysa hadaynu eegno gabaygiisan ugu danbeeyey ee awaal tiris iyo kii ka horeeyey ee dhul gariir wuxuu ku soo beegay xili lagu jiro marxalad adag iyo duruufo qalafsan kuwaasoo u baahan maskaxihii kala shaandhayn lahaa ee kala hufi lahaa aakhirkana xal kama danbeysa ka gaadhi lahaa waxaad moodaa in abwaanku cilmi baadhis dheer ka dib markuu sameeyey dhamaan shaybaadhadii loo baahna in maxsuulkii u soo baxay uu noqday gabaygiisan ugu danbeeyey ee awaal tiris taasoo uu ku muujinayo in maskaxii talada laga sugayey iyaga laftoodii ay yihiin qaar gunta ugu dhacay boholo dhaadheer oo u baahan gargaar degdeg ah, hadii dhul gariir ahaa fariin ku socota inan rag maansadan danbe waxay walaacba ka qabtaa jiritaanka raga oo tolow maxaa ku dhacay? Maansadan ayaa inoo balbalaadhinaysa iyadoo inoo sheegaysa inay joogaan ee aan la tirsanayn oo iyagiiba toodii cuslaysay oo gargaar iyo gacan u baahan yihiin su,aashuse waxay tahay cudurka ku dhacay ma la yaqaan si loogu helo daawadii ku haboonayd iyada lafteeda maansadan ayaa inoo haysa inkastoo hortii jiribe guul ka gaadhi waayey abwaan cabdillaahi suldaan timacade illaahay godka haw nuuree in badan ayuu sidan hadraawi oo kale isu weydiiyey in dhambaalkiisu gaadhayo dhegaha dadkii uu la hadlayey waxaana uu aakhirkii ku soo gunaanaday inay dadkan uu la hadlayo iyo maskaxoodii kala maqan yihiin waa kii lahaa

Anuun baa damqanayee dheguhu uma daloolaane
Dul iyo hoosba waan ugu dhigee, waa dix-dhagaxeede
Dulmi iyo dhac waa waxa kharribay, degelledeeniiye
Anuun baa damqanayee dheguhu uma daloolaane
Dadkaan la hadlayaabaan lahayn dux iyo iimaane
Bal in ay dalfoof tahay caqliga dooni laga saaray
Wixii hore u soo daashadeey degeshanaysaaye

Ayaan darada meesha taalaa ayaa ah ismaan dhaaf iyo qab aan loo qabin inan rag isuma qabo in wax ka qaldan yihiin dhaliishiisana waa moog yahay halka sartu ka qudhuntay ee aan laysugu keenaynaan ayaa halkaas ah, gefka dhacay iyo garawshiinyo midna ma wado isagiiba isla quman oo qumanahiisu qoorta ugu jiraa, dumarkii ayaa lagu dayacay hawlihii aduun oo dhan iyagiiba la baaxa degaaya oo la legdamaya halkaas ayey maansadani ka dhalatay waana fariin dumarku dirayo

1. Uub baad ku jirtaa qarsoone,
2. Ka soo baxa iilka Qaadka,
3. Adduunka ragoow mar kaalay,
4. Abuurtiyo heega daawo,
5. Awoodaha saaran daawo,
6. Falaadkiyo alabbadeeda,

24. Ardaayada gogosha taalla,
25. Ammuuraha seexday daawo,
26. Haddaanu arbeebigeedu,
27. Ku barin abtirsiimadeeda,
28. Inbiig ku dhex joogi maysid;

waxay sheegtay in ragii ku maxbuusan yahay aqal madow dhexdii oo ka qoslayo qaadna ku cunayo isla markaana aanu aduunka waxba kala socon sidii qof yar oo caawa dhashay ayey ragii ula hadlaysaa oo leedahay kaala aduunka ila daawada markay sawirkaas ka bixiso ragii ayey hadana u gunda degaysaa siduu waayo ahaa ee u haystay furaha koonkan wax kasta oo ka hor yimaadana u xalin jiray intaanu uubta isu qodin ee isagu iilka is dhigin

29. Ugaas bokhran baad ahayd’e,
30. Irdaha noloshaad ahayd’e,
31. Ilayska dhulkaad ahayd’e,
32. Ragoow indho-beelistaada,
33. Asaayo maxaa ka beermay!
34. Halkaad ku lahayd astaanta,

35. Maxaa umal soo fadhiistay,
36. Maxaa gudcur soo af yeeshay,
37. Naftaada markaad illowday,
38. Bal soo tiri aafadaada,
39. Wixii lumay aynabkaaga,
40. Bal daawo inkaarahaaga!

Halkaas markay marayso ayey ilmaynaysaa oo dareemaysaa sida talo faraha ugu haaday ka dib markii ragii dariiqii toosna ka leexday in wax kasta oo kalena la qaloocdeen dabadeedna waxaa dhacay dunuub is daba taxan oon cidina u mqnayn ceelna u qodnayn wuxuuna abwaanku sawir ka bixinayaa sida wax waliba isu bedeleen iyo siday ahaan jireen markii ragu ifka joogay ee talinayey

41. Unuunka dhirtaad ka goysay,
42. Aahdeeda bal soo dhegayso,
43. Hashii iyo awrka geela,
44. Abaaludda loo dareershay,
45. Ureenkiyo tiinka daawo,
46. Rasaasta alwaysa daawo,

80. Adduunyadu baadi maaha,
81. Mudkeediyo bulad ammaanka,
82. Afkii cunay quusan waaye,
83. Hadduu laba-aabudh saaray,
84. Hadduu ugubkeeda leefay,
85. Muxuu ka dhex joogi uuska.

148. Dhibtooda ku iida maaha,
149. Ufaan uf qadhiidha maaha,
150. Albaabbada kheyrku seegay,
151. Caqaar ku aroosta maaha,
152. Asaasaq ku gaadha maaha,
153. Ku aakhiro-seega maaha.

kolkuu ragii gabay waajibkiisii waa tii hooyadii gashay kaalintii uu baneeyey laakiin hadana dhibkiisii ma yara dhaqan xumadiisa lama koobi karo, dhinacna uma fayooba, hooyadii ayaa weli hadlaysa iyadoo muujinaysa dhibaatooyinka kale ee ragu ku hayo kol hadii bulshada ka lumo xakamihii iyo xadhigii xidhayey ee isu hayey xayawaanka waxba ma dhaamaan siday doonaan ayey u soconayaan wixii laga xishoon jiray ayaa lagu xaragoonaya dabadeedna waxaa dumaya dayrarkii kala xadaysaa, waxaana bilaabmaya dhaqan xumo iyo fawaaxisho aan loo aabo yeelayn

154. Ragoow irdho qaadan maysid,
155. Ugaadhsi ka seexan maysid,
156. Abeerka badbaadin maysid,
157. Ugeybkana dhaafi maysid,
158. Haddaad cunto aayahaaga,
159. Xulkooda haddaad abbaarto,

174. Asmay ku calool galeen’e,
175. Ammaanada boodhka taalla,
176. Ragoow ololaynta Jaadka,
177. Haddaad kaga ood fogaatay,
178. Maxaa arrin kuu dambeeya!

Waxaa weli cod baahiya haysata hooyadii oon ka quusan ragii waxayna hoga tusaaleynayaa wanaaga iyo waajibka saarani wuxuu yahay waxay leedahay qof nool lagama quustee ii soo dhawaada oo dhawaaqeygan dhegihiina u raariciya waxayna ku soo khatimaysaa iyadoo leh waajibkiina garta oo wixii tegay tiigsi maad la malee haatan iyo dan wixii idinla gudboon hagaag u guta, waxayna leedahay ragaa hogaanka hayee haday wax toosiyaana wax waliba waa toosayaan haday xumaan iyo xil gudahso la,aan u dhaqaaqaan wax waliba waa khaldanayaan bulshaduna waxay ku danbaynaysaa mid lunsan oo khayrkeed ka hadha kol hadii go,aankii anbaday dhamaan bulshadiina waa anbanaysa

179. Ragoow ka adkoow xilkaaga,
180. La saayira ooryihiinna,
181. Irmaanta xaqeeda siiya,
182. Ragoow ubadkaaga toosi,
183. Wixii arrin kaa daboolan,
184. Iimaanka ku baadi-doona,
185. Afeefna ka yeesha xaajo,

251. Hadday wada ‘Aniga’ tahay,
252. Siyaasadi aabbe ma leh.
253. Ku daalka abaabulkeeda,
254. Alooskiyo baanaheeda,
255. Ujeeddo ka keeni maysid!!!

Aakhirkiina gabaygani waa dube madaxa kaga yaal guud ahaan bulshada gaar ahaan raga kuwaasoo ka siibtay salaankii noloshii taasoo keentay in hanaankii nolosho isbedel ku yimaado oo ay lunto rajadii iyo musqabalkii la higsanayey waxaana sidaan horeba u soo sheegay abwaanku raadiyey cudurka bulshadan ku dhacay ee galaaftay mustaqbalkoodii iyo rajadoodii kaasoo la degay mustaqbalkii iyo rajadii shacabka

bal isweydiisaa akhriste dhib waxaan ahayn oo bulshadeenu ku qabto cunista qaadka, miyaanu mustaqbalkii bulshadeena daluun dheer u qodin bal akhriste si cilmiyeysan u akhriso cidhib la,aantiisa qaadku caafimaad ahaan uma wanaagsana, dhaqaale ahaan, uma wanaagsana, mustaqbal ahaan uma wanaagsana, cibaado ahaan uma wanaagsana, shaqo ahaan uma wanaagsana, dabeecad ahaan uma wanaagsana, akhlaaqi ahaan uma wanaagsana,

wax aan dhib ahayn oo cunistiisa lagu qabo lama yaqaan kolkaa waxaa isweydiin leh oo hadaa maxaa laga cunistiisa laga faa,iidayaa,oo waqtiga iyo maalka loogu luminayaa jawaabtu ma foga maskaxda illaahay wuxuu inoo siiyey inay nafaheena ku hagno oo wixii san iyo wixii xun ku kala garano kolkaa maskaxdeenii waxaa afduubtay oo ka adkaaday balwada cunista qaadka